Lúkas 2.1-14

Það var langt á kjörstað hjá unga parinu, Maríu og Jósef. Efnt hafði verið til alþjóðaratkvæðagreiðslu og fóru þá allir til að láta skrásetja sig, hver til sinnar borgar. En þegar þau svo voru búin að kjósa komu þau alls staðar að lokuðum dyrum. Eftir mikil vonbrigði og höfnun fóru þau út í sveit. Þau athuguðu með bændagistingu. Bændamenningin er gestrisin í eðli sínu. Tengsl við náttúruna, nánd við annað fólk, náungakærleikur, allt þetta sem er hjartanu nærri. Og þetta hafðist - gekk að lokum. Og þó ekki að lokum. Þetta eru ekki sögulok heldur upphaf. Nýr tími var að renna upp. Framtíðin var að hefjast. Í sama bili og þau fóru til að láta skrásetja sig, gefa upp nöfnin sín vegna skattahækkana, var að byrja nýtt tímatal. Árið núll var byrjað.  “Hið sanna ljós sem upplýsir hvern mann kom nú í heiminn.” 

Síðan þá skín ljósið hans í myrkrinu. Aldrei verður myrkrið svo svart í mannanna veröld að ljós Guðs skíni ekki inn í það. Þess vegna er ekkert sambærilegt jólunum í veröld okkar. Dagarnir væru daufari, sérstaklega skammdegið. Margt hjálpast að. Undirbúningur og umgjörð gera sitt til að greiða jólunum leiðina til okkar. Og hvert er það, innihaldið?

Innihald, tilgangur og takmark jólanna er alltaf hið sama: Að fundum okkar og Jesú Krists beri saman. Eins og hirðarnir komu og vitringarnir komu í fjárhúsið forðum, að jötunni. Vissulega gerist það á hverjum jólum. Þetta fátæka, næstum athvarfslausa barn í jötunni verður miðpunktur heimsins. Allt annað sem þykir merkilegt víkur til hliðar. Við leitumst við að bera gott fram úr góðum sjóði hjartans. Að því hefur verið stefnt vikurnar fyrir jól. Markmiðið er að eiga fögur og friðsæl jól. Í fullri einlægni vilja flestir að andi kærleikans nái að snerta líf þeirra, fylla sálina göfgi og góðum hugsunum. Jólakortin bera þessu vitni, gjafirnar sem gefnar eru, jólakveðjurnar í útvarpinu. Allur þessi hlýleiki og innileiki hlýtur að bera því vitni að fólk tekur mark á jólunum og boðskap þeirra. Að fólk vilji að Kristur og kærleikur hans hafi áhrif í mannlegu samfélagi.

Við sem nú lifum erum mun fróðari um Jesú en vitringarnir voru forðum, að ekki sé talað um hirðana. Þótt við þekkjum aldrei alla hæð, dýpt og breidd þessa leyndardóms, þá vitum við að Kristur hefur reynst vera frelsari heimsins. Áhrif hans eru ótvíræð í heiminu. En honum dugar það samt ekki meðan einhver er týndur og vegvilltur og vonlaus. Markmið hans eru ekki völd heldur það, að umbreyta heiminum innan frá.

Hvernig getum við lagt honum lið svo að hugsjón jólanna verði að veruleika. Hvað höfum við fram að færa, hvaða gjafir til þess að svo megi verða?
Hann er tilbúinn að taka við annars konar gjöfum heldur en vitringarnir komu með. Ég held að hann vilji ekki heldur það sem við kaupum í búðunum fyrir jólin – enda ekki hugsað fyrir hann nema óbeint. Gull, reykelsi og myrra – voru gjafir vitringanna. Hann hafði ósköp lítið með það að gera – gullið kom sér vonandi vel, svona sem ígildi barnabóta á þeirri tíð.

Hvað getum við gefið honum í byrjun 3.árþúsundsins? Og höfum við eitthvað við hæfi fyrir frelsara heimsins? Það getur verið nógu erfitt að finna gjafir handa sínum nánustu.

Hugsum okkur jólin nú þannig að allir fylgi í fótspor vitringanna og beri Jesú Kristi gjafir.

Einn segir: Kristur, hér kem ég með slæmar hugsanir mínar og kærleiksleysi, taktu við þeim.

Annar: Hér er ég kominn með nísku mína og eigingirni, gerðu svo vel.

Þriðji segir: Hér er ég með gróðafíkn mína, ég þrái að losna við hana.

Sá fjórði: Ég er með stærilæti og hroka, sem hindrar mig alltaf.

5. Hér er ég með öfund og tortryggni, sem hefur alltaf þvælst fyrir mér.

Og sá. 6. 7. og 8. bera fram hégómaskap sinn, léttúð, kæruleysi og dómsýki. Enn aðrir lágt sjálfsmat, kvíða, streitu, ótta. Enn fleiri koma og bera sams konar gjafir í höndum sér.  Þær eru líkar hinum fyrri. Og allir leggja þessar byrðar sínar við fætur frelsarans.  Og það merkilega gerist. Hann tekur glaður við þeim. Hann gleðst og fagnar yfir þessum einkennilegu “gjöfum” fagnar þeim eins og þær væru jafnvel dýrmætari en gjafir vitringanna.

Góðir vinir. Þetta er raunveruleikinn um Krist. Við eigum að vera farin að átta okkur á því. Við vitum meira um hann en vitringarnir. Hann kom ekki til að þiggja gull, reykelsi eða myrru. Hann hefur ekki áhuga á jarðneskum eigum og efnum sjálfum sér til handa. Hann fæddist í heiminn til þess að taka við því sem sundrar og spillir og særir í veröld okkar, rýma því burtu sem rekur fleyga milli fólks í mannlegri tilveru. Hann kom til að þiggja þessar furðulegu gjafir, gallana, brestina, sektina, það sem hefur gert okkur erfitt fyrir. Hann segir sinni mildu og máttugu rödd: “Láttu þetta allt saman eftir hjá mér. Allt sem er illt í hugarfylgsnum þínum, skildu það eftir hjá mér. Gakktu svo áfram veginn þinn, frjáls manneskja.”

Ef þú getur hætt að ala á því sem er illt þá verður heimurinn betri. Ef þú sleppir af þessum ágöllum þínum, losnar við þá, áttu betra líf og umhverfi þitt finnur fyrir notalegri nærveru þinni. Hversu miklu betri yrði nú ekki heimur okkar, sá litli fjölskyldu- og vinaheimur og sá stóri allur, ef það besta sem býr í hverju einstöku fengi að ráða. Svo margt gott hefur Guð fólgið í sálu og gerð hvers einasta manns. Fái það að þroskast og glæðast dag frá degi verður maður betri og mannlegt líf allt.

Kristur kom til að vinna þetta verk. Hann fæddist til að uppræta hið illa svo að lífið fengi að blómstra eins og Guð stofnaði til með sköpun heimsins. Hann vill fá að taka hið illa og afleiðingar þess burtu úr okkar lífi. Þetta er fagnaðarerindi jólanna. Kristur er kominn til að frelsa frá því öllu sem andstætt er gleðinni, friðnum, hamingjunni. Lausnarinn vill gefa okkur jólin til frambúðar. Það er jólagjöfin hans.

Sá er vann allt í þágu lífsins segir okkur að við megum byggja von okkar á honum. Hjá honum getur maðurinn fundið hugsjónum sínum stað, sálu sinni hvíld og lífi sínu farveg. Þar er að finna það sem helst og best heldur samfélagi mannanna á braut farsældar og sáttar. Þetta líf, sem kristin trú boðar, snertir nú heiminn okkar á besta kvöldi ársins. Héðan frá Dómkirkjunni í Reykjavík berast ykkur, kæru landsmenn, góðar óskir. Ég ætla að nota orð hins breska og breyska John Ruskins til að tjá þær óskir ykkur öllum:

“Ég óska ykkur dálítils af ferskri gleði yfir fegurð og svolitlu meiri gleymsku á vonbrigði og dálitlu meira stolts yfir hrósi og örlitlu meiri friðar fyrir asa og umstangi – og svolitlu þéttari skjólveggjar gegn áhyggjum.”

Það gefi Guð, í Jesú nafni.

Gleðileg jól. AMEN